60 ปี สายสัมพันธ์พัธโนทัย-จีน: ย้อนอดีต สะท้อนปัจจุบัน สานต่ออนาคต

งานรำลึกครบรอบ 60 ปีความสัมพันธ์ตระกูลพัธโนทัย-จีน จัดขึ้นเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม 2559 ณ โรงแรมแมนดาริน โอเรียนเต็ล กรุงเทพฯ ภายในงานมีนิทรรศการจดหมายและภาพประวัติศาสตร์ และการเสวนาในหัวข้อ “ย้อนอดีต สะท้อนปัจจุบัน สานต่ออนาคต” แขกร่วมงานมีทั้ง หนิง ฟู่ขุย เอกอัครราชทูตจีน นายอานันท์ ปันยารชุน อดีตนายกรัฐมนตรี และนายสุทธิชัย หยุ่น พร้อมทั้งลูกหลานตระกูลพัธโนทัย

โดยเมื่อ 60 ปีก่อน “สังข์ พัธโนทัย” ในฐานะที่ปรึกษาคนสนิทของจอมพล ป. พิบูลสงคราม ได้ส่งลูกชายและลูกสาว—วรรณไวและสิรินทร์ พัธโนทัย—ไปอยู่ในความดูแลของนายกรัฐมนตรีโจว เอินไหลของจีนเมื่อปี 1956 ขณะเด็กมีอายุเพียง 12 และ 8 ปี เพื่อแสดงถึงความจริงใจในการเป็นสะพานเชื่อมสัมพันธ์ระหว่าง 2 ประเทศ เหตุการณ์นี้สะท้อนถึงความกล้าหาญและเสียสละในการสร้างความสัมพันธ์ไทย-จีนช่วงสงครามเย็น

วรรณไว พัธโนทัย เล่าในงานเสวนาว่า “วิธีการส่งลูกผูกใจของคุณพ่อ จึงเป็นเรื่องหนึ่งซึ่งเป็นสิ่งมหัศจรรย์ของโลกก็ว่าได้ เพราะโลกใบนี้ จะมีไหมที่คนต่างด้าวของประเทศไหน หรือคนในตระกูลไหน ที่เป็นคนธรรมดาสามัญ ไม่ได้มีตำแหน่งใดๆ ในทางราชการเลย เป็นแต่ที่ปรึกษาส่วนตัวของจอมพล ป. สามารถเอาลูกตัวเองถึง 2 คน ไปเป็นบุตรบุญธรรมของคนระดับนายกรัฐมนตรีของประเทศมหาอำนาจ แล้วท่านโจว เอินไหล ก็รับไว้ โดยที่ทั้งคู่ไม่เคยเจอกันด้วยซ้ำจนกระทั่งเสียชีวิต”

สิรินทร์ พัธโนทัย เล่าย้อนเหตุการณ์สำคัญว่า พอเรา 2 พี่น้องถึงประเทศจีน ท่านนายกฯ โจว เอินไหล ไปเรียนท่านประธานเหมา เจ๋อตุง ว่า มีเด็ก 2 คน จากประเทศไทย จะให้มาอยู่เป็นสะพานเชื่อมไทย-จีน เราควรจะเลี้ยงเอาไว้ เธอบอกด้วยว่า เวลาคุณพ่อจะทำอะไร ท่านจะทำหลังฉาก ไม่ค่อยมีใครรู้ เธอเล่าว่าหลังจาก 20 ปีผ่านมา มีคนเอาเอกสารเพนตากอนที่เขาเลิกปิดเป็นความลับแล้วมาให้อ่าน เพราะเขาสนใจประวัติศาสตร์ตรงนี้ของประเทศไทยมาก อ่านจบแล้วดูออกเลยว่า ท่านทูตอเมริกันขณะนั้นไม่รู้เลยว่า จอมพล ป. กับคุณพ่อทำอะไรกัน

อานันท์ ปันยารชุน ตั้งข้อสังเกตว่า การกระทำของคุณสังข์ นอกจากจะแสดงความเด็ดเดี่ยว ความเสียสละ รวมทั้งความกล้าหาญแล้ว ยังแสดงถึงความรัก สนิทสนม และผูกพัน ระหว่างคุณสังข์ ภรรยา และลูก ส่วนอีกเรื่องหนึ่ง ผมคิดว่าต้องชมจีน ผู้นำเขาคือนายโจว เอินไหล ก็เป็นคนมองการณ์ไกล เป็นคนมองด้านยุทธศาสตร์ด้วย ทางเราเสี่ยงในแง่เป็นตัวประกัน แต่ในแง่ของเขา ถ้าเผื่อถามจริงๆ ตัวประกัน 2 คนนี้ สำคัญมากน้อยแค่ไหน ถ้าเป็นลูกจอมพล ป. ก็อีกเรื่องหนึ่ง นี่เป็นลูกคุณสังข์ อาจจะใกล้ชิดจอมพล ป. แต่ก็ไม่ได้เคยเป็นรัฐมนตรี ไม่ได้มีฐานอำนาจทางการเมืองอะไรเลย อันนี้ผมคิดว่าจีนเขามองการณ์ไกลมาก แล้วในปัจจุบัน พวกมหาอำนาจเสียเปรียบจีน เพราะ 1. จีนเขารู้จักประวัติศาสตร์เขาดี และ 2. เขาไม่เคยลืมประวัติศาสตร์

หนิง ฟู่ขุย กล่าวว่า รู้สึกปีติยินดีเป็นอย่างยิ่งที่ได้มีโอกาสเข้าร่วมงานรำลึกงาน 60 ปี สายสัมพันธ์จีนและครอบครัวพัธโนทัย ในนามเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีนประจำประเทศไทย อีกทั้งได้กล่าวขอบคุณครอบครัวพัธโนทัยและเพื่อนเก่าหลายท่าน โดยเฉพาะอดีตผู้นำของประเทศไทย เช่น คุณอานันท์ ที่ได้ทุ่มเททั้งแรงกายและแรงใจในการส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างไทย-จีนให้พัฒนาด้วยดีตลอดมา

แม้ว่าความสัมพันธ์ระหว่างรัฐบาลไทยและจีนจะเพิ่งก่อตั้งเมื่อ 41 ปีก่อน (ปี 1975) แต่ความสัมพันธ์ระหว่างประชาชนทั้งสองประเทศได้เริ่มขึ้นมานานกว่าร้อยปีจากการอพยพและการผสมผสานของวัฒนธรรมและเชื้อชาติ นโยบาย “ใช้ลูกผูกใจ” เป็นตัวอย่างที่แสดงถึงการสร้างความสัมพันธ์บนความไว้วางใจของผู้นำทั้งสองประเทศ

อ่านบทความฉบับเต็มเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์ ThaiPublica | 21 ธ.ค. 2559
https://thaipublica.org/2016/12/60th-years-anniversary-phattanothai-prc/

Post a comment

Your email address will not be published.

Related Posts